Column


IT-jurist Peter van Schelven over...

Doorwrochte klachtbehandeling bij de AP?

Stel, een bedrijf of organisatie leeft in uw ogen de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) of andere gerelateerde privacywetgeving niet of onvoldoende na. De gemeente waar u woont geeft bijvoorbeeld geen antwoord op uw verzoek tot inzage in de over u opgeslagen persoonsgegevens. Of een bedrijf weigert evident onjuiste gegevens over u in zijn administratie te corrigeren. Of u meent dat uw gegevens ten onrechte aan een derde zijn verstrekt. Wat doet u dan?

Komt u in zo’n geval er samen niet uit, dan biedt het privacyrecht u een palet van mogelijkheden om op te treden. De weg naar de rechter is daar een van, maar de drempel daarvoor is veelal te hoog. Een andere aanpak is die van de inschakeling van een in privacykwesties gespecialiseerde mediator, bijvoorbeeld via de Privacy- en Securitykamer van de Stichting Geschillenoplossing Automatisering. Mediation kan snel en constructief zijn, maar die weg werkt alleen als alle betrokken partijen daarmee instemmen.

Tip, handhavingsverzoek en klacht
Uiteraard is het mogelijk om met de kwestie naar de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) te stappen. Daarbij heeft u grofweg gezegd drie varianten tot uw beschikking. De meest eenvoudige weg is het tippen van de AP. De AP beschouwt een tip als een signaal, dat wellicht kan leiden tot nader toezicht. In vervolg op een tip neemt de AP in beginsel geen beslissing over de individuele kwestie die aanleiding was voor de tip.

Aan de andere kant van het spectrum zit een officieel handhavingsverzoek aan de AP, wat een veel zwaarder instrument uit de timmerdoos van het recht is. De toezichthouder moet een juridisch deugdelijke beslissing nemen naar aanleiding van een handhavingsverzoek. Bent u het met die beslissing niet eens, bijvoorbeeld omdat de AP weigert handhavend op te treden tegen het betrokken bedrijf of de betrokken organisatie, dan kan de AP daarvoor voor de rechter worden gedaagd. De toezichthouder kan in zo’n geval door de rechter worden teruggefloten, hetgeen dus de noodzaak van een gedegen beslissing van de AP onderstreept.

Een weg die ergens tussen een tip en een handhavingsverzoek in ligt, is die van een klacht bij de AP. Iedere burger heeft op grond van de AVG het recht een klacht in te dienen als hij of zij van mening is dat met verwerking van zijn of haar betreffende persoonsgegevens de AVG wordt geschonden. De AP is wettelijk belast met het behandelen van dergelijke klachten.

Geen vrijblijvendheid
Anders dan de behandeling van een tip is het behandelen van klachten niet iets vrijblijvends. Uiteraard moet de toezichthouder die wettelijke taak serieus uitvoeren, maar dat is verre van eenvoudig met beperkingen in menskracht en met een zeer omvangrijk maatschappelijk veld waarop toezicht moet worden gehouden. Als klager moet je altijd binnen een redelijke termijn bericht van de AP krijgen, maar de mate waarin de toezichthouder onderzoek naar aanleiding van een klacht uitvoert, zal van geval tot geval verschillen.

Nieuwe beleidsregels
Om enige duidelijkheid rondom het klachtrecht te scheppen, heeft de AP onlangs beleidsregels gepubliceerd. Die maken duidelijk dat de AP zich de speelruimte voorbehoudt om bij de aanpak van klachten een prioriteringsbeleid te voeren. Praktisch gezien betekent dat dat niet alle klachten per definitie op een doorwrochte behandeling kunnen rekenen. Bij de behandeling laat de toezichthouder zich leiden door in die beleidsregels genoemde afwegingsfactoren, zoals de mate waarin je als burger geraakt wordt door de vermeende overtreding en ‘de bredere maatschappelijke betekenis van een eventueel optreden van de AP’. Begrijpelijke, maar vage criteria. Ook ‘de mate waarin de AP in staat is doeltreffend en doelmatig op te treden’ speelt bij de prioritering een rol van betekenis.

De conclusie van dit alles is wel duidelijk: het wettelijke klachtrecht van de burger bij de AP is op papier een fraai en laagdrempelig middel om op te treden tegen eventuele schendingen van de privacywetgeving. U doet er echter verstandig aan om niet in alle kwesties hoge verwachtingen van dit klachtrecht te hebben. Hoewel ik er van overtuigd ben dat de AP haar wettelijke taak omtrent het klachtrecht meer dan serieus neemt, moeten we voor ogen houden dat zij een grote speelruimte heeft om klachten op tamelijk lichte wijze af te doen.

 

IT-jurist Mr. Peter van Schelven, BIJ PETER – Wet & Recht, laat wekelijks zijn licht schijnen over een opmerkelijke uitspraak of wetgeving binnen het IT-recht. Heeft u een concrete vraag voor Peter? Dan kunt u mailen naar peter.van.schelven@gmail.com.   

Kijk alle artikelen voor de eerdere bijdragen van Peter van Schelven. 

 

Lees meer over