Column


IT-jurist Peter van Schelven over...

Security? Ik wens u veel personeel…

De ongestoorde beschikbaarheid van data, een van de pijlers van goede security, komt fors onder druk te staan als databestanden door een ongelukje of iemands onrechtmatig handelen verminkt of vernietigd worden. Een bron van risico’s in deze sfeer zijn niet zelden de eigen medewerkers van de organisatie. Dat laatste werd onlangs weer pijnlijk bevestigd in een uitspraak van het gerechtshof te Den Bosch, dat in een arbeidsrechtelijke kwestie over dataverminking moest oordelen.

Wat speelde er in de zaak die leidde tot de uitspraak van 1 maart jongstleden? Uit de rechterlijke beslissing in deze kwestie blijkt dat de werkverhouding tussen de betrokken werkgever, het ticketingbedrijf Tibbaa, en een developer/marketingmedewerker in oktober 2016 flink verziekt was. De werknemer werd die maand op non-actief gesteld. Zo’n kleine drie weken later leverde de werknemer zijn leaseauto en de laptop bij de werkgever in, enkele weken later gevolgd door een externe harddisk die hij eerder van zijn werkgever had gekregen. Zowel de laptop als de harddisk bleken bij inlevering geheel te zijn geformatteerd. Er stonden geen data of software meer op.

Ontslag op staande voet
Die handelwijze leverde de medewerker in december 2016 een ontslag op staande voet op. De door de werkgever ingeschakelde advocaat stelde in de schriftelijke ontslagaanzegging dat werkaantekeningen, gespreksverslagen, ontwerpen voor software en mogelijk zelfs software verloren waren gegaan. De werkgever zelf had, aldus de advocaat, geen back-up. De werknemer werd in de ontslagbrief het wederrechtelijk vernietigen dan wel het wederrechtelijk toe-eigenen van gegevens van de werkgever voor de voeten gegooid.

De werknemer pikte het ontslag op staande voet niet en dus moest de rechter eraan te pas komen. De kantonrechter die in eerste instantie over het geschil moest oordelen, gaf het gelijk aan de werknemer. Het ontslag op staande voet werd onjuist geoordeeld. De werkgever tekende tegen die voor hem teleurstellende beslissing hoger beroep aan bij het Bossche gerechtshof, maar ook dat was zonder succes. Het hof besloot op dit punt hetzelfde.

Het hof hinkt in de motivering van zijn beslissing op twee gedachten. Het rechtscollege stelt voorop dat de werknemer in kwestie ‘een verkeerde beslissing’ had genomen door de laptop en harddisk te formatteren. De man had moeten begrijpen, aldus het hof, dat het voor zijn werkgever van belang was dat hij over de laptop en harddisk kon beschikken, met alle zich daarop bevindende bedrijfsgegevens. Toch leverde die overweging van het hof de werkgever in de rechtszaak niets op.

Onvoldoende onderbouwing van dataverlies
De werkgever ging in de procedure uiteindelijk onderuit omdat hij had nagelaten precies en helder in de processtukken aan te geven welke bedrijfsgegevens waren vernietigd. Wie als procespartij in een civiele rechtszaak onvoldoende duidelijk is, loopt het forse risico de zaak te verliezen.

Dat risico verwezenlijkte zich hier ook. Van belang daarbij is dat de werknemer zich in de procedure uitdrukkelijk had verweerd met de stelling dat er geen data van zijn werkgever op de schijven stonden. De werkgever had als procespartij voldoende feiten naar voren moeten brengen om zijn eis goed te onderbouwen en had dat niet gedaan. De werkgever ging bottom-line dus nat op het feit dat hij niet precies wist over welke data en software hij sprak. Dat was wellicht een onmogelijk zware eis, maar voor ogen moet worden gehouden dat de plicht om aan te tonen dat een ontslag op staande voet deugt op de schouders van de werkgever rust. Het hof concludeerde dan ook dat er voor het gegeven ontslag op staande voet geen goede grond bestond.

Lessons learned
De uitspraak leert ons veel. Zo is het voor werkgevers ten eerste verstandig om goede instructies te geven hoe bij het einde van een dienstverband laptops, mobieltjes, schijven en dergelijke moeten worden ingeleverd. Formatteren zou daarbij verboden moeten zijn. Idealiter wordt zelfs al bij het begin van het dienstverband de nodige duidelijkheid verschaft, bijvoorbeeld in de vorm van een bedrijfsregeling. Ook bevestigt de uitspraak nog eens het vanzelfsprekende belang van een back-up. Niet in de laatste plaats leert het hof ons dat het toepassen van een ontslag op staande voet in het kader van security bepaald geen vanzelfsprekendheid is.

Als werkgever heb je de lusten van jouw medewerkers, soms ook de lasten. Ik wens je veel personeel…


IT-jurist Mr. Peter van Schelven, BIJ PETER – Wet & Recht, laat wekelijks zijn licht schijnen over een opmerkelijke uitspraak of wetgeving binnen het IT-recht. Heeft u een concrete vraag voor Peter? Dan kunt u mailen naar peter.van.schelven@gmail.com.   

Kijk hier voor de eerdere bijdragen van Peter van Schelven.

Lees meer over